Randevu Al

BLOG

Cinsel Yönelimi Anlamak

Eklenme Tarihi: 29 / 06 / 2015, Yazar: Tarık Gandur Cinsel Yönelimi Anlamak

Cinsel yönelim, yani gey, lezbiyen, biseksüel veya heteroseksüel olmak oldukça merak edilen bir olgu. Toplumun önemli bir kısmı da bunun bir rahatsızlık, hastalık olduğunu zannediyor. Zannediyor diyorum çünkü bilinçli olarak bunu bir hastalık olarak sunan homofobik sözde bilim adamlarına göre bu kitle bilmediği için kulaktan dolma bilgiler ile hareket ediyor. Bu yazının amacı, işte bu zanneden kitleye ulaşmak ve onların zannettiklerinin bilimsel olarak yanlış olduğunu anlatmak. Bunu yapmak için öncelikle kavramlara bir açıklık getirmek niyetindeyim. Gey nedir, cinsel yönelim nedir bunları toplumsal önyargılardan ayırarak objektif bir biçimde sunmaya çalışacağım. Bunu yaparken dört temel kavramdan bahsedeceğim: Biyolojik cinsiyet, cinsiyet rolleri, cinsiyet kimliği ve cinsel yönelim. Bu dört kavramın ne kadar birbirine karıştırıldığını göreceksiniz.

Biyolojik Cinsiyet (Bedensel Cinsiyet)

İlk kavramımız biyolojik cinsiyet. Biyolojik cinsiyet bizim doğumdaki cinsiyetimizi gösteriyor. Büyük bir çoğunluk kadın veya erkek olarak doğuyor. Az olmak ile birlikte her iki biyolojik cinsiyetten özellikler barındıran interseks bireyler de mevcut.

Biyolojik cinsiyet, temele indirgeyecek olursak penis mi yoksa vajina mı sahibi olarak doğduğunuz ile ilgili bir durum. Kısaca penis sahibiyseniz erkek, vajinanız var ise kadın, daha farklı bir durumdan bahsediyorsak da interseks olmaktan söz edebiliriz.

Ancak elbette sadece cinsel organlar ile olaya bakmak doğru değildir. Seks kromozomları (XX mi yoksa XY mi oldukları) da biyolojik cinsiyetin tayini için kullanılabilinirler.

Cinsiyet Rolleri

Çocuğunuz olacağından kız ise pembe, erkek ise mavi kıyafetler mi alıyorsunuz? Erkek çocuğu için araba, kız çocuğu için bebek oyuncaklar mı alıyorsunuz? Daha doğmadan çocuğa cinsiyet rolleri için bir ortam hazırlıyoruz demektir. Erkekler ağlamaz, kadınlar hanım olmalıdır. Kadının kapısı açılır, mantosu tutulur. Kadın yürürken biraz daha yumuşak yürür, erkek serttir.

Tüm bunlar toplumun kadın ve erkeğe biçtiği rollerdir. Bu roller kabullenilmediğinde toplum kişiyi ötekileştirme eğilimindedir. “Narin” hareketler sergileyen bir erkeğe hemen gey damgası vurulur örneğin. Oysa “narin” hareket etmek ile gey olmak arasında hiçbir ilişki yoktur.

Cinsiyet rolleri kadınsılık ve erkeksilik olarak özetlenebilir. Toplumun beklediği biyolojik olarak kadın olanın kadınsı olması davranması ve erkek olanın da erkeksi olmasıdır. Ancak, cinsiyet rolleri büfesi çok geniştir. Kişi bazı yönleri ile biyolojik cinsiyetine uygun bir rol benimserken bazı yöneleri ile zıt bir role bürünebilir.

Cinsiyet Kimliği

Cinsiyet kimliği, biyolojik kimlikten bağımsız olarak kişinin kendini cinsel olarak kadın mı yoksa erkek mi hissettiği ile ilgilidir. Translar haricinde cinsiyet kimliği biyolojik kimlik ile uyumludur. Translarda ise durum farklıdır. Trans bireylerin cinsiyet kimlikleri ile biyolojik cinsiyetleri birbirinden farklıdır. Ameliyat olarak değiştirmelerinin sebebi budur.

Cinsel Yönelim

Cinsel yönelim yukarıdaki tüm olgulardan bağımsızdır. Bir kişinin biyolojik cinsiyeti, benimsediği cinsel roller veya cinsel kimliği ile cinsel yönelimi arasında “uyum” olmak zorunda değildir.

Üç temel yönelimden bahsetmek mümkündür. Ancak bir kişinin cinsel yöneliminin ne olduğu o kişinin beyanına bağlıdır. Kişi beyan etmek istemiyorsa da buna zorlanamaz. Kişi aşağıdakilerden farklı bir beyanda bulunursa da, bu da onun “anormal” olduğu anlamına kesinlikle gelemez.

Lezbiyen, Gey

Kadın cinsel kimliğine sahip olup cinsel olarak kadınları çekici bulan kişiler lezbiyen, erkek cinsel kimliğine sahip olup cinsel olarak erkekleri çekici bulan kişiler ise gey olarak adlandırılır. Kısaca kendi cinsel kimliği ile aynı cinsel kimliğe sahip kişileri çekici bulmak olarak özetlenebilir.

Heteroseksüel

Karşı cinsi (cinsiyet kimliği anlamında) çekici bulan kişilere heteroseksüel denir. Toplumda heteroseksüelliğin “normal” olan yönelim olduğu gibi yanlış bir algı vardır. Tüm cinsel yönelimler sadece insanlarda değil diğer hayvanlarda, yani doğada da görülmektedir ve bu yönü ile hepsi “normal” kabul edilmelidir.

Biseksüel

Kendi cinsel kimliği ne olursa olsun her iki cinsiyet kimliğinden kişileri çekici bulan kişi biseksüeldir. Eski Yunan’da erkek biseksüelliğinin çok yaygın olduğu bilinmekte idi. Bununla birlikte Osmanlı’da da batı toplumlarına ayak uydurma çabası öncesinde biseksüelliğin yaygın olduğu söylenmektedir.

Mesela…

Tüm kavramları öğrendiğimize göre şimdi örnekler üzerinden gidip bu kavramları netleştirebiliriz. Bilinen ve sevilen bir kişilik olduğu için Zeki Müren’i örnek olarak alarak başlamak istiyorum.

Zeki Müren

Biyolojik Cinsiyet: Hepimizin bildiği gibi Zeki Müren biyolojik olarak erkektir.

Cinsiyet Rolleri: Zeki Müren ağırlıklı olarak kadınlara atfedilen cinsiyet rollerini benimsemiştir. Bir kıyafetin kadın kıyafeti olması toplumsal algı ve dolayısıyla da cinsiyet rolleri ile alakalıdır. Kadın kıyafeti giymek, makyaj yapmak, yumuşak bir ses tonu ile konuşmak, kadın cinsiyet rolleri ile ilişkilidir.

Cinsiyet Kimliği: Zeki Müren’in cinsel kimliği de erkektir. Kadın cinsiyet rollerini benimsemiş olmak onun kadın cinsel kimliğini benimsemiş olduğu anlamına gelmez.

Cinsel Yönelim: Zeki Müren’in cinsel yönelimi hakkında bir bilgiye sahip değiliz. Kadınsı görünmesi onun erkeklerden hoşlandığı anlamına gelmez.

Bülent Ersoy

Biyolojik Cinsiyet: Bülent Ersoy’un biyolojik cinsiyeti erkektir.

Cinsiyet Rolleri: Bülent Ersoy’un genel olarak kadın cinsiyet rollerini benimsemiş olduğunu söylemek mümkündür. Elbette onu yakından tanıyanlar bu soruya daha iyi cevap verebilirler. Yukarıda da dediğim gibi cinsiyet rolleri geniş bir büfe gibidir. Ben burada anlaşılmayı kolaylaştırmak için en bariz olarak görülenleri temel alıyorum.

Cinsiyet Kimliği: Bülent Ersoy’un cinsel kimliği, biyolojik kimliğinden farklı olarak kadındır. Kadın cinsel kimliğine sahip olmak için ille de ameliyat olmuş olmak gerekmez. Bülent Ersoy ameliyat olmadan önce de kadın cinsel kimliğine sahip idi.

Cinsel Yönelim: Evliliklerinden bildiğimiz kadarıyla Bülent Ersoy cinsel olarak erkekleri çekici bulmaktadır. Toplumda biyolojik cinsiyet ile cinsel kimliği karıştırma eğilimi vardır. Bu noktadan baktığınızda çoğu kimse cinsel yönelim olarak Bülent Ersoy’un gey olduğunu söyleyebilir. Oysa, cinsel yönelim cinsiyet kimliği ile alakalıdır. Bülent Ersoy’un cinsiyet kimliği kadın olduğuna göre Ersoy heteroseksüeldir.
Sanılanın aksine bir kişinin trans olması ile cinsel yönelimi arasında ilişki yoktur. Örneğin, bir kişi biyolojik olarak erkek olup, trans olabilir, yani kadın cinsiyet kimliğini benimseyebilir ve yönelim olarak ta kadınlardan hoşlanabilir. Yani trans olup gey, lezbiyen veya biseksüel olmak mümkündür.

HOMOFOBİ

Bu yazı homofobi karşıtı bir bilgilendirme yazısı olarak yazıldığına göre homofobi ile bir alaka kuramamın da vakti gelmiştir sanırım.

Homofobi, kendi gibi olmayandan korkma ve dolayısıyla da onu ötekileştirme, toplum dışına itme ile alakalı bir olgudur. İçinde yaşadığımız toplumlar, çeşitli nedenlerden dolayı heteroseksüel ağırlıklı olarak şekillenmiştir. Elbette bunun tersi olan ve homoseksüelliğin norm olduğu toplumlar da vardır. Ancak “modern” olarak tabir edilen toplumlar çoğunlukla ekonomik ve sınıfsal nedenlerden dolayı heteroseksisttirler. Kendi gibi olmayanı tehdit olarak gördüklerinden de ötekileştirirler. Heteroseksist kafa yapısı temelde iki varsayım ile işler (1) Biyolojik Cinsiyet= Cinsiyet Rolleri= Cinsiyet kimliği. Bu kafa yapısı zaten en baştan trans bireyleri inkar etmektedir. Bir diğer varsayım ise (2) cinselliğin üreme amaçlı olduğudur. Bu pencereden bakıldığında homoseksüellik ve biseksüellik anormal damgasını yerler. Oysa diğer cinsel yönelimler anormal filan değildir, sadece farklıdır.

Daha sonraki yazımda cinsel yönelim ile ilgili bazı mitlere değinmeye devam etmeyi ve merak edilen soruları yanıtlamayı düşünüyorum. Önümüzdeki yazılarda daha çok soru-cevap şeklinde gitmeye çalışacağım.

Bana yazmak isterseniz tarik@motive.com.tr adresini kullanabilirsiniz.


Bu yazı ilk olarak www.aycaevhali.com 'da yayınlanmıştır.


Kaynaklar:

– Başar, K. (2013) Bedensel Cinsiyet, Cinsiyet Kimliği, Cinsel Yönelim. Eşcinsellik Bilgilendirme Dosyası- Cinsel Eğitim Tedavi ve Araştırma Derneği

– Lezbiyen ve Geylerin Sorunları- KAOS GL Sempozyumu. (2003)

– Candansayar S, Bir ötekileştirme pratiği olarak cinselliğin tıbbıleştirilmesine ve eşcinsellik, Uluslararası Homofobi Karşıtı Buluşma, KaosGL, Ankara, 2009